متالورژی ثمر خط تولید جدید اتمایز آبی پودر فلزات را افتتاح کرد

این افتتاح، بخشی از روند توسعه ظرفیت تولیدی ثمر در شبکه ۱۸ کارخانه‌ای این مجموعه است؛ روندی که با هدف پاسخ‌گویی به تقاضای رو‌به‌رشد صنایع داخلی برای پودرهای فلزی با کیفیت مستند و منبع تامین پایدار داخلی دنبال می‌شود.

اتمایز آبی چیست و چه تفاوتی با روش اتمایز هوا دارد؟

اتمایز آبی یکی از رایج‌ترین و قدیمی‌ترین روش‌های صنعتی تولید پودر فلزی است که از دهه ۱۹۵۰ میلادی برای تولید پودر آهن و فولاد به کار می‌رود (این روش پیش‌تر در دهه ۱۹۳۰ برای تولید پودر مس توسعه یافته بود). در این فرآیند، جریانی از فلز مذاب در معرض جت‌های آب با فشار بالا (معمولاً حدود ۱۰۰ بار) قرار می‌گیرد؛ برخورد این جت‌های آب با فلز مذاب، آن را به قطرات ریز تجزیه کرده و به‌سرعت منجمد می‌کند و در نهایت پودر فلزی با اندازه ذرات معمولاً بین ۵۰ تا ۱۰۰ میکرون تولید می‌شود.

تفاوت اصلی این روش با اتمایز گازی یا اتمایز هوا، در نوع سیال اتمایزکننده و همچنین شکل نهایی ذرات است. در اتمایز آبی، به دلیل سرعت سرمایش بسیار بالا، ذرات پودر معمولاً شکلی نامنظم پیدا می‌کنند، نه کروی کامل؛ این ویژگی برخلاف کاربردهایی مثل پرینت سه‌بعدی فلزی که به مورفولوژی کروی نیاز دارند، برای کاربردهایی مثل متالورژی پودر سنتی (پرس و زینتر قطعات) کاملاً مناسب است، چون ذرات نامنظم، فشردگی و استحکام سبز بهتری در مرحله پرس اولیه قطعه ایجاد می‌کنند.

از نظر اقتصادی هم، اتمایز آبی نسبت به روش‌های دیگر اتمایز، هزینه پایین‌تری دارد؛ چراکه آب به‌عنوان سیال اتمایزکننده، هم در دسترس‌تر و هم کم‌هزینه‌تر از گازهای بی‌اثر مورد استفاده در اتمایز گازی است. به همین دلیل، امروز حدود ۸۰ درصد از پودر آهن تولیدی در سطح جهان، با همین روش اتمایز آبی تولید می‌شود؛ آماری که جایگاه این فناوری را به‌عنوان روش غالب و اثبات‌شده صنعتی برای تولید پودرهای آهنی و فولادی نشان می‌دهد.

چرا ثمر برای این خط تولید جدید، فناوری اتمایز آبی را انتخاب کرده است؟

انتخاب فناوری اتمایز آبی برای این خط تولید جدید، مستقیماً با نوع محصولات هدف این سرمایه‌گذاری مرتبط است. خط تولید جدید کارخانه صفادشت، به‌طور مشخص برای تولید پودر آهن خالص (برای قطعات مغناطیسی و قطعات فشرده)، پودر فولاد ضدزنگ (برای قطعات مقاوم به خوردگی) و پودر فولادهای آلیاژی و ابزاری (برای ساخت قالب‌ها و ابزارهای برش) طراحی شده است؛ دقیقاً همان دسته از محصولاتی که اتمایز آبی برایشان استاندارد صنعتی جهانی محسوب می‌شود.

این انتخاب فناوری، همچنین نشان‌دهنده رویکرد گروه صنعتی ثمر در تطبیق روش تولید با نیاز واقعی هر گروه محصول است؛ به‌جای استفاده از یک فناوری واحد برای تمام محصولات، انتخاب اتمایز آبی برای این دسته خاص از پودرهای آهنی و فولادی، با استانداردهای رایج جهانی در این حوزه هم‌راستاست.

این خط تولید جدید چه تاثیری روی ظرفیت و تنوع محصول ثمر دارد؟

افزودن یک خط تولید جدید با ظرفیت ۸.۳ تن در ماه در کارخانه صفادشت، به ظرفیت ترکیبی موجود ثمر در شبکه ۱۸ کارخانه‌ای این مجموعه اضافه می‌شود. این افزایش ظرفیت، به‌طور مشخص در بخش پودرهای آهنی و فولادی متمرکز است؛ گروهی از محصولات که با توجه به کاربرد گسترده آن‌ها در صنعت متالورژی پودر (تولید چرخ‌دنده، بوش، یاتاقان و سایر قطعات فشرده)، بخش قابل‌توجهی از تقاضای صنعتی داخلی برای پودر فلزی را تشکیل می‌دهند.

جزئیات بیشتر درباره ساختار تولیدی و ظرفیت کلی شبکه کارخانجات ثمر، از جمله کارخانه صفادشت که میزبان این خط تولید جدید است، در صفحه اختصاصی معرفی کارخانجات این مجموعه در دسترس است.

در کنار پودرهای آهنی و فولادی که محور اصلی این خط تولید جدید هستند، فناوری اتمایز آبی از نظر فنی برای تولید برخی فلزات غیرآهنی پایه مانند مس و آلیاژهای آن (برنز، برنج)، نیکل، کبالت، روی، قلع و سرب نیز به دلیل مقاومت نسبی این فلزات در برابر اکسیداسیون در تماس با آب، قابلیت استفاده دارد؛ گروهی از فلزات که در ساخت یاتاقان‌های متخلخل خودرو، مواد اصطکاکی مانند لنت ترمز، اتصالات الکتریکی و آلیاژهای مقاوم به حرارت در صنایع هوافضا و پتروشیمی کاربرد دارند.

این افزایش ظرفیت چه معنایی برای صنایع مصرف‌کننده پودر فلزات دارد؟

برای صنایعی که پودر آهن و فولاد را به‌عنوان ماده اولیه اصلی در تولید قطعات متالورژی پودر مصرف می‌کنند، افزایش ظرفیت تولید داخلی این دسته از محصولات می‌تواند به‌معنای دسترسی پایدارتر به منبع تامین باشد؛ به‌ویژه در شرایطی که بازار جهانی سنگ‌آهن و فولاد، همان‌طور که در تحلیل‌های اخیر بازار کالا هم مشاهده شده، همچنان نوسانات قابل‌توجهی را تجربه می‌کند.

توسعه ظرفیت تولید داخلی این دسته از پودرهای فلزی، در راستای همان رویکردی است که در تحلیل‌های مربوط به مدیریت ریسک زنجیره تامین صنعتی مطرح می‌شود: هرچه ظرفیت تولید داخلی یک ماده اولیه استراتژیک بیشتر و متنوع‌تر باشد، وابستگی صنایع پایین‌دستی به نوسانات کامل بازار جهانی و واردات کاهش می‌یابد.

جمع‌بندی: گامی در مسیر توسعه ظرفیت تولید داخلی پودر فلزات

افتتاح خط تولید جدید اتمایز آبی در کارخانه صفادشت، یکی از آخرین گام‌های ثمر در مسیر توسعه ظرفیت تولید پودرهای فلزی داخلی است؛ گامی که به‌طور مشخص روی دسته‌ای از محصولات (پودرهای آهنی و فولادی) متمرکز شده که بیشترین سهم مصرف را در میان پودرهای فلزی صنعتی دارند.

با توجه به روند رشد صنایع مصرف‌کننده این محصولات، از جمله متالورژی پودر خودرو و ماشین‌آلات صنعتی، انتظار می‌رود توسعه این نوع ظرفیت تولید داخلی، در ماه‌ها و سال‌های آینده هم به‌عنوان یکی از محورهای اصلی رشد این صنعت در ایران ادامه یابد.