وضعیت تردد در تنگه هرمز عادی نیست

به گزارش اکوایران به نقل از ایرنا، پس از ادعای مقامات آمریکایی مبنی بر باز بودن تردد در تنگه هرمز و انتقال نفت کشورهای خلیج فارس از این آبراهه، ناظران بازار جهانی نفت این اظهارات را تلاش حاکمان کاخ سفید برای کنترل روانی بازار انرژی پیش از گشایش بازارهای جهانی در روز دوشنبه ارزیابی کردند.

در همین ارتباط محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی شامگاه پنجم مهر در واکنش به ادعاهای مقامات آمریکا مبنی بر باز بودن تنگه هرمز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «بنگاهِ فریب‌کاریِ آمریکا می‌گوید ایران کنترلی بر تنگه هرمز ندارد، اما بازار یک اضافه‌بهای (پرمیوم) سنگین روی نفت کشیده است: ۳۵ دلار بالاتر از قبل از تهاجم، و ۵۰ دلار بر اساس قیمت‌های نفت فیزیکی. پس یا بازار احمق است که نفت را با این قیمت‌های بالاتر می‌خرد، یا دستگاه روایت‌شویی آمریکا دارد سیاه‌بازی می‌کند. برای کسانی که حرف آمریکا را باور دارند، یک دستگاه چاپ دلار رایگان در تنگه هرمز گذاشته‌اند؛ بفرمایید بروید بردارید!»

با وجود تلاش های مقامات آمریکایی برای اثرگذاری بر بازار انرژی، امروز قیمت نفت به دنبال افزایش نگرانی‌ها درباره گمانه‌زنی تداوم تنش‌های خاورمیانه و اختلال در تردد از تنگه هرمز، بیش از ۳ درصد افزایش یافت به طوری که شاخص نفت برنت در ساعات اولیه بازار بیش از ۱۰۷ دلار در هر بشکه معامله شد؛ این رشد قیمت بازتاب‌دهنده نگرانی‌های تازه درباره بحران عرضه‌ای است که هزینه‌ها را در سراسر جهان افزایش داده است.

همچنین بهای معاملات آتی نفت خام آمریکا برای تحویل در ماه نوامبر (آبان/آذر) با ۱.۶۹ درصد افزایش به ۹۴.۱۰ دلار در هر بشکه رسید.

در این ارتباط رضا پدیدار تحلیلگر بازار انرژی در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا با اشاره به ادعاهای جدید اعضای دولت آمریکا مبنی بر تردد عادی نفتکش ها در تنگه هرمز و ارقامی که درباره عبور چند ده میلیونی نفت از این آبراهه بیان می کنند، اظهار داشت: اکنون جهان شاهد آن است که سیاست ها و شرایط ژئوپولیتیکی در غرب آسیا به عنوان یکی از نقاط مرکزی تولید و عرضه نفت، بر اقتصاد جهانی اثر گذاشته است.

این کارشناس انرژی با تاکید بر منطقه جغرافیایی غرب آسیا با شرایط جنگی روبروست، اظهار داشت: نفت خام کالایی نیست که بتوان شرایط خریدوفروش آن را جدای از تحولات سیاسی و اقتصادی بررسی کرد زیرا نفت خام به عنوان منبع اصلی انرژی در جهان، به‌نوعی تحت تاثیر رفتار سیاسی و اجتماعی کشورها قرار دارد و همین رفتارها مسیر خریدوفروش را تعیین می‌کند.

آنچه امروز در بازار نفت اهمیت دارد، اثر موقعیت جغرافیایی است. نفت خام در مناطق تولید و استخراج، در پی تلاطم‌های سیاسی منطقه ممکن است با انحراف در مسیر اجرایی روبه‌رو شود و از نظر ماهیت و شرایط با نفت مناطق جغرافیایی دیگر تفاوت پیدا کند؛ بنابراین، رابطه میان منطقه و تولید نفت در حال باز تعریف‌شدن است.

وی افزود: حتی در جنگ های گذشته در خلیج فارس شاهد بودیم که بخشی از نفت خام نیز در همین منطقه به نفت شیرین یا ترش تبدیل و سپس جابه‌جا می‌شد اما این روند طی ماه‌های گذشته دستخوش تغییر شده است.

پدیدار با بیان اینکه اکنون حاکمیت سیاست بر جغرافیا از مهم‌ترین شاخص‌های تاثیر گذار بر نرخ نفت است، ادامه داد: شاخص‌های نفت خام تحت تاثیر قرار گرفته‌اند و قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت، برنت، دبی و نفت کشورهای دیگر تولیدکننده و همچنین سبد نفتی اوپک نیز از این موضوع متاثر شده است. سبد نفت اوپک خود ۱۳ نوع نفت دارد، اما اکنون صحبت از انواع نفت مطرح نیست، بلکه موضوع، بقای روند تامین انرژی در میان است.

نایب رئیس فدارسیون صنعت نفت ایران تاکید کرد: درک عواملی که به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بر روند تولید و استخراج، قیمت و میزان خرید نفت اثر می‌گذارند، اهمیت دارد زیرا امروز معامله‌گران نفتی با التهاب سیاسی و اقتصادی ناشی از عرضه و تقاضا روبه‌رو هستند.

پدیدار در ادامه با اشاره به نقش تنش‌های ژئوپلیتیکی بر بازار نفت اضافه کرد: این تنش‌ها می‌توانند به‌طور قابل‌توجهی بر میزان عرضه و تقاضا و خریدوفروش نفت خام اثر بگذارند زیرا هرگونه اختلال در مناطق عمده نفتی، از جمله خاورمیانه و ونزوئلا، بر بازار اثرگذار است و برای نمونه می توان گفت اگرچه ترامپ تولید و فروش نفت ونزوئلا را در اختیار گرفته و اما کشورها و اقتصاد جهانی اکنون با کمبود عرضه و افزایش قیمت روبه‌رو هستند.

این تحلیلگر بازار نفت تاکید کرد: علاوه بر این، اختلال تردد نفتکش ها در تنگه هرمز به‌عنوان مسیری حیاتی برای حمل‌ونقل نفت با التهاب و در نهایت افزایش قیمت محصول عرضه شده روبه‌رو شده است.

وی افزود: تنش‌های ژئوپلیتیکی از ۲ مسیر کاهش تولید و تحریم کشورها بر بازار اثر می‌گذارند و به کاهش عرضه و اختلال در حمل‌ونقل می‌انجامند که این دو عامل اکنون در روند تولید و عرضه نفت خاورمیانه جریان دارد.

نایب‌رئیس هیات‌مدیره فدراسیون صنعت نفت ایران با اشاره اینکه اظهارات دولتمردان آمریکایی درباره وضعیت عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، در حد ادعاست، تاکید کرد: باید پذیرفت تنش‌های ژئوپلیتیکی و اختلال در حمل‌ونقل انرژی، بازار نفت را تحت تأثیر قرار داده است و نمی توان منکر شرایط پر تنش کنونی در بازارهای جهانی شد.