بازگشت سنگ‌آهن به زیر ۱۰۰ دلار در سایه ضعف تقاضای چین

به گزارش آهن آنلاین؛ بازار جهانی سنگ‌آهن در روزهای پایانی سپتامبر ۲۰۲۶ بار دیگر وارد محدوده زیر ۱۰۰ دلار در هر تن شد. اتفاقی که بیش از آنکه ناشی از جهش عرضه باشد، بازتابی از ضعف تقاضای فولاد در چین، کاهش حاشیه سود فولادسازان و افزایش موجودی بنادر این کشور است. شاخص سنگ‌آهن با عیار ۶۲ درصد در بندر چینگ‌دائو در ۲۵ سپتامبر به ۹۶.۶ دلار به‌ازای هر تن رسید که ۴.۲ درصد کمتر از سطح ۴ سپتامبر بود. این کاهش نشان می‌دهد رشد قیمت در ابتدای ماه نتوانسته به یک روند صعودی پایدار تبدیل شود.

بازگشت قیمت سنگ آهن از بالای ۱۰۰ دلار

سنگ‌آهن در ابتدای سپتامبر توانسته بود دوباره از مرز ۱۰۰ دلار عبور کند، اما این روند دوام چندانی نداشت. در ماه اوت، قیمت در محدوده ۹۵ تا ۹۸ دلار نوسان می‌کرد و در اوایل سپتامبر با افزایش خرید فولادسازان و امید به تقاضای فصلی پاییز، قیمت‌ها تقویت شدند. از نیمه دوم سپتامبر فشارهای بنیادی دوباره بر بازار غلبه کرد.

در بازار آتی نیز همین رفتار مشاهده شد. در ۲۲ سپتامبر، قرارداد سنگ‌آهن ژانویه در بورس دالیان با افت ۱.۰۵ درصدی به ۷۰۸ یوان، معادل حدود ۱۰۵.۷ دلار، رسید. قرارداد اکتبر سنگ‌آهن در بورس سنگاپور نیز با کاهش ۱.۱۹ درصدی به ۹۵.۸۵ دلار رسید. تقاضای نهایی سنگ‌آهن هنوز به نقطه چرخش نرسیده و انتظار بهبود جدی در کوتاه‌مدت وجود ندارد.

چین، عامل اصلی فشار بر بازار فولاد

چین همچنان مهم‌ترین متغیر بازار جهانی سنگ‌آهن است. بخش قابل‌توجهی از مصرف جهانی این ماده اولیه در صنعت فولاد چین انجام می‌شود و بنابراین هر تغییر در تولید فولاد این کشور بر سنگ‌آهن اثر می‌گذارد. مشکل فعلی این است که فولادسازان چینی با حاشیه سود ضعیف مواجه‌ هستند. از یک‌طرف قیمت آهن تحت فشار تقاضای داخلی قرار دارد و از طرف‌دیگر هزینه زغال‌سنگ و کک افزایش یافته است. در چنین شرایطی، کارخانه‌ها انگیزه کمتری برای خرید سنگ‌آهن با قیمت‌های بالا دارند.

قیمت سنگ‌آهن با عیار ۶۱ درصد در ماه اوت بالاتر از ۹۵ دلار قرار داشت، اما افزایش موجودی بنادر چین و کاهش سودآوری فولادسازان، ظرفیت رشد قیمت را محدود کرده است. واردات سنگ‌آهن چین در هفت ماه نخست سال به ۷۳۶.۸ میلیون تن رسیده و همین حجم بالای واردات، موجودی بنادر را به سطوح تاریخی رسانده است.

موجودی بنادر، فشار مضاعف بر قیمت آهن

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های فعلی بازار، افزایش ذخایر سنگ‌آهن در بنادر چین است. زمانی که کارخانه‌ها خریدهای خود را کاهش می‌دهند اما محموله‌های دریایی همچنان وارد بنادر می‌شوند، موجودی افزایش یافته و فروشندگان برای جذب خریدار ناچار به تعدیل قیمت می‌شوند.

در روزهای پایانی سپتامبر، بخش زیادی از خریدهای پیش از تعطیلات چین انجام شده بود. بنابراین فعالیت معاملاتی کاهش یافت و افزایش موجودی بنادر به فشار بیشتری بر قیمت‌ها منجر شد. علاوه‌براین، برخی فولادسازان برنامه تعمیرات کوره بلند خود را افزایش داده‌اند. موضوعی که می‌تواند در اواخر سپتامبر و اوایل اکتبر مصرف سنگ‌آهن را کاهش دهد. این مسئله برای بازار اهمیت زیادی دارد، چراکه اگر تعمیرات کوره‌های بلند گسترده‌تر شود، تولید چدن کاهش خواهد یافت و به‌دنبال آن نیاز به سنگ‌آهن نیز پایین می‌آید.

در طرف عرضه، شرایط همچنان برای بازار سنگ‌آهن سنگین است. تولیدکنندگان بزرگ استرالیا و برزیل همچنان نقش اصلی را در عرضه دریابرد ایفا می‌کنند و افزایش عرضه در نیمه دوم سال می‌تواند مانع شکل‌گیری کمبود جدی در بازار شود. در گینه نیز به‌عنوان یکی از منابع جدید عرضه سنگ‌آهن در حال افزایش تولید است. به‌این‌ترتیب بازار در شرایطی قرار گرفته که هم سمت عرضه توانایی تامین مواد اولیه را دارد و هم سمت تقاضا با محدودیت مواجه است، ترکیبی که معمولا اجازه جهش پایدار قیمت را نمی‌دهد.

چشم‌انداز بازار سنگ‌آهن

افت قیمت به ۹۶.۶ دلار در پایان سپتامبر به معنای سقوط آزاد بازار نیست، اما شکسته‌شدن دوباره مرز روانی ۱۰۰ دلار پیام مهمی برای زنجیره فولاد دارد. قیمت در ماه اوت حدود ۹۷.۶ دلار به‌طور میانگین ثبت شده بود و اکنون بازار دوباره به همان محدوده بازگشته است.

در کوتاه‌مدت، مهم‌ترین متغیر، میزان کاهش تولید فولاد چین و سرعت اجرای تعمیرات کوره‌های بلند خواهد بود. اگر کاهش تولید از رشد عرضه سنگ‌آهن سریع‌تر باشد، قیمت می‌تواند دوباره به سمت ۱۰۰ دلار حرکت کند. اما اگر تقاضای فولاد همچنان ضعیف بماند و موجودی بنادر بالا باقی بماند، فشار نزولی بر سنگ‌آهن ادامه خواهد داشت.

برای بازار فولاد ایران نیز این روند اهمیت مستقیم دارد. کاهش قیمت سنگ‌آهن جهانی می‌تواند در میان‌مدت فشار هزینه مواد اولیه را کاهش دهد، اما اثر آن بر قیمت شمش، آهن اسفنجی و محصولات نهایی ایران به عواملی مانند نرخ ارز، هزینه انرژی، قیمت داخلی سنگ‌آهن و سازوکار قیمت‌گذاری بورس کالا وابسته است. بنابراین افت جهانی سنگ‌آهن به معنای کاهش فوری قیمت میلگرد یا تیرآهن در بازار ایران نیست.

به‌طور کلی پایان سپتامبر برای سنگ‌آهن درحالی رقم می‌خورد که بازار جهانی همچنان میان عرضه نسبتا قوی و تقاضای محتاطانه گرفتار است. بازگشت قیمت سنگ آهن با عیار ۶۲ درصدی به ۹۶.۶ دلار و عقب‌نشینی قرارداد سنگاپور به زیر ۹۶ دلار نشان می‌دهد که مرز ۱۰۰ دلار فعلا یک سقف حساس برای بازار محسوب می‌شود. سقفی که عبور پایدار از آن به بهبود واقعی تقاضای فولاد، کاهش موجودی بنادر چین و بهبود حاشیه سود فولادسازان نیاز دارد.