تنها دو ماه تا رونمایی از آیفون ۱۸ پرو؛ باقی مانده/ هرآنچه از سری جدید اپل میدانیمدغدغهای به نام دارو؛بازگشت اجباری به درمانهای ۳۰سال قبل!واکنش احساسی قلعهنویی به درگذشت اکبر عبدی + عکسمحمد خلیفه به استقلال پیوستخبر جدید درباره قیمت بنزین / مردم غافلگیر نمیشوندافزایش قیمت بنزین قطعی شد / نرخ جدید بنزین در مرداد ۱۴۰۵ اعمال میشود؟جنگ علیه ایران و نفت ۱۰۰ دلاری / اوپکپلاس کاهش تولید را متوقف میکند؟قبض گاز ۳۵۰ میلیونی در اوج گرمای تابستان / پیگیری مردم از شرکت گاز بینتیجه ماند!تقویم تحصیلی دیگر تغییر نمیکند/ از تعطیلی سراسری مدارس در زمان جنگ دیگر خبری نیستامکان ثبتنام سرویس مدارس برای جاماندگان| ثبتنام بیش از ۹۰ هزار نفر تاکنونصادرات ۱۵ محصول کشاورزی آزاد شدرونمایی از نقشه راه جدید زیستبوم فناوری کشورمکالمه رایگان ایرانسل به مناسبت روز اردبیلبانک مرکزی سهمیههای ملی و استانی وام اشتغال مددجویان را ابلاغ کندتامین ۳۰۰ هزار صندلی قطار برای جابهجایی زائران| نرخ بلیتها افزایش نمییابدتنگنای عرضه فولاد آمریکا ادامه دارد؛ قیمت آهن آلات در اوج 3 سالهاوجگیری معاملات زنجیره فولاد در بورس کالا در هفته پایانی تیر ماهچرا سن ابتلا به سرطان پستان در ایران پایینتر از بسیاری از کشورهاست؟کمبود نیروی کار در کارخانهها و نقش اتوماسیون صنعتی در حفظ خط تولیدبازنگری ارزش گذاری خودروهای مناطق آزاد و تخفیف ۲۰ درصدی عوارض گمرکی در حال پیگیری استمجمع عمومی عادی سالیانه صاحبان سهام شرکت پتروشیمی جم با حضور حداکثری سهامداران برگزار شدپیام غیرمنتظره خریدهای جدید نساجی / مقصد نهایی پرسپولیس است؟حمله تند ستاره سابق به قلعهنویی / از پلن و ایثار حرف نزنیدبا حکم مدیرعامل پتروشیمی جم؛ حبیبالله دیباجی مسئولیت مدیریت اجرایی واحد پلیاتیلن سنگین (پتروشیمی مهر سابق) را بر عهده گرفتتوافق نهایی پرسپولیس با لژیونر معروف / نیمکت قرمزها سنگین شدبازدید معاون اجرایی رئیس جمهور از پتروشیمی جم در عسلویه؛ تأکید وی بر تسریع روند بازسازی و بازگشت به تولیداطلاعیه شفافسازی شرکت پتروشیمی جم در خصوص مالکیت و مدیریت واحد تولیدی پلیاتیلن سنگینراز کاهش پیک برق فاش شد / مقصد جدید برق صرفهجوییشده کجاست؟زمستان سختتر از تابستان در انتظار اقتصاد؟ | سیاست ناتراز دولت در مدیریت بحران برق و گازکاهش گرمای هوای تهران از سهشنبه؛ هشدار بارشهای رگباری در ۴ استانهشدار ماورای بنفش در تهرانایجاد ۲ مسیر پروازی جدید میان ایران و عراق برای پروازهای اربعینبرقراری پروازهای فوقالعاده از فرودگاه مشهد به نجف و بغداد در اربعینهشدار هواشناسی: بارشهای سیلآسا در ۳ استانامکان خرید سهمیه آتی نهاده ها از بازارگاه فراهم شدصادرات 15 محصول کشاورزی آزاد شد+ جدولتوئیت عجیب یکمراقب امتحان نهایی درباره تقلب/ عکسوزارت آموزش و پرورش اطلاعیه دادگذار کرمانموتور به خودروسازی دانشبنیان/ مدلهای جدید تأمین مالی برای پروژههای فناورانه رونمایی شدموج بعدی گرانی موبایل در راه است؟نظارت بر تسهیلات روستایی از بانکها به معاونت توسعه روستایی رسیدبشکه پلاستیکی؛ انتخاب مناسب برای نگهداری آب و مایعاتتأمین ارز؛ مهمترین چالش صنعت داروی دامپزشکی| آینده صنعت؛ وابسته به افزایش تاب آوری فعالانآخرین وضعیت واردات واگنهای مترو از چین اعلام شدقرعهکشی کوئیک سایپا امروز برگزار میشود؛ زمان اعلام نتایج مشخص شدتغییرات قیمتی ۱۰ ارز دیجیتالی بزرگ/ بیتکوین در ۶۵ هزار دلار مقاومت کرد؟۳۰۰ همت منابع، وام ۳۶۵ میلیونی با سود ۲۳ درصد؛ تسهیلات ودیعه مسکن چقدر حمایتی است؟اتفاق مهم در بازار رمزارزها / بیتکوین وارد فاز تازه شدپشت پرده انتقال جنجالی پرسپولیس / یک هشدار همهچیز را تغییر داد؟تهران تشنهتر از همیشه | چرا انتقال آب گره بحران را باز نمیکند؟با نقش کیفیت نخ در کاهش پارگی، ضایعات و توقف ماشینآلات آشنا شوید و راهکارهای افزایش راندمان، کنترل هزینه و تولید محصول باکیفیت را بشناسید.
در صنعت نساجی، کیفیت نخ فقط بر ظاهر نهایی پارچه اثر نمیگذارد؛ بلکه مستقیماً با سرعت تولید، تعداد توقف ماشینآلات، میزان ضایعات، استهلاک قطعات و هزینه تمامشده محصول ارتباط دارد. نخی که استحکام کافی نداشته باشد، نمره آن یکنواخت نباشد یا پرزینگی زیادی داشته باشد، میتواند در طول تولید بارها پاره شود و عملکرد دستگاه را مختل کند.
در ظاهر ممکن است خرید نخ ارزانتر، هزینه مواد اولیه را کاهش دهد؛ اما اگر همین نخ باعث افزایش پارگی، افت سرعت ماشین و تولید پارچه درجهدو شود، هزینه نهایی هر متر پارچه یا هر کیلوگرم محصول سالم افزایش خواهد یافت. به همین دلیل، کیفیت نخ باید بر اساس هزینه کل تولید بررسی شود، نه فقط قیمت خرید هر کیلوگرم.
انتخاب نخ مناسب، کنترل محموله ورودی، تنظیم صحیح ماشینآلات و ثبت دادههای تولید میتواند ضایعات را کاهش دهد و ظرفیت واقعی خط را افزایش دهد. در ادامه مهمترین شاخصهای کیفیت نخ و راهکارهای کنترل آن بررسی میشوند.
کیفیت نخ یک ویژگی منفرد نیست. مجموعهای از خصوصیات فیزیکی، مکانیکی و ظاهری مشخص میکنند که نخ تا چه اندازه برای فرایند تولید و محصول نهایی مناسب است.
ممکن است یک نخ استحکام خوبی داشته باشد، اما به دلیل نایکنواختی زیاد در ماشین پرسرعت عملکرد نامناسبی نشان دهد. نخ دیگری نیز ممکن است از نظر ظاهر قابلقبول باشد، اما به دلیل پرزینگی یا تاب نامناسب، استهلاک تجهیزات را افزایش دهد.
بنابراین برای ارزیابی کیفیت باید چند شاخص بهصورت همزمان بررسی شوند.
یکنواختی نشان میدهد ضخامت و جرم نخ در طول آن تا چه اندازه ثابت است. در نخ نایکنواخت، نقاطی نازکتر یا ضخیمتر از مقدار معمول دیده میشود.
نقاط نازک معمولاً مقاومت کمتری دارند و احتمال پارگی آنها هنگام عبور از مسیر ماشین بیشتر است. نقاط ضخیم نیز میتوانند در راهنماها، سوزنها یا اجزای بافندگی گیر کنند و عیب ظاهری ایجاد کنند.
شاخصهایی مانند U% و CV% برای بررسی نایکنواختی به کار میروند. هرچه تغییرات جرم نخ بیشتر باشد، ثبات تولید کاهش پیدا میکند.
نخ در طول ریسندگی، بافندگی، گردبافی و سایر مراحل تحت کشش قرار میگیرد. بنابراین باید توان تحمل نیروهای ایجادشده در ماشین را داشته باشد.
استحکام پایین باعث افزایش پارگی میشود، اما تنها عدد استحکام کافی نیست. ازدیاد طول یا میزان کشسانی نخ نیز اهمیت دارد. نخی که بسیار شکننده باشد ممکن است در برابر شوکهای ناگهانی مقاومت نکند.
در مقابل، کشسانی بیشازحد نیز میتواند کنترل کشش و ابعاد محصول را دشوار کند. استحکام و ازدیاد طول باید متناسب با نوع ماشین و کاربرد نهایی انتخاب شوند.
تاب باعث درگیری بیشتر الیاف و افزایش انسجام نخ میشود. مقدار کم تاب میتواند استحکام را کاهش داده و پرزینگی را افزایش دهد.
تاب بیشازحد نیز نخ را سفتتر میکند و ممکن است انعطاف، حجم یا قابلیت رنگپذیری آن را تغییر دهد. جهت تاب و مقدار آن باید با مشخصات محصول نهایی هماهنگ باشد.
در نخهایی که برای فرش، پوشاک یا محصولات تزئینی استفاده میشوند، مقدار تاب میتواند اثر متفاوتی بر ظاهر و عملکرد داشته باشد.
الیافی که از سطح نخ بیرون میآیند، پرزینگی یا مویینگی ایجاد میکنند. پرزینگی زیاد باعث افزایش اصطکاک در مسیر عبور نخ، تجمع پرز روی ماشین و آلودگی محیط تولید میشود.
در ماشینآلات پرسرعت، پرز زیاد میتواند روی سنسورها، سوزنها و راهنماها جمع شود و توقف یا خرابی ایجاد کند. همچنین سطح پارچه ممکن است ناصاف یا نامنظم به نظر برسد.
نمره نخ بیانگر ظرافت یا ضخامت آن است. اختلاف میان نمره واقعی و نمره درجشده روی محصول میتواند وزن، تراکم و ظاهر پارچه را تغییر دهد.
در سیستمهایی مانند Ne، Tex و Denier، روش بیان نمره متفاوت است؛ اما در تمام آنها باید مقدار واقعی نخ با مشخصات سفارش تطابق داشته باشد.
حتی اختلاف جزئی در نمره ممکن است هنگام مصرف حجم زیاد نخ، وزن محصول نهایی را به شکل محسوسی تغییر دهد.
وجود ذرات خارجی، لکه روغن، الیاف رنگی ناخواسته، گرههای نامناسب و نپ میتواند کیفیت پارچه یا فرش را کاهش دهد.
گاهی آلودگی در نخ سفید تا مرحله رنگرزی یا تکمیل قابلتشخیص نیست. در چنین شرایطی، عیب زمانی آشکار میشود که بخش بزرگی از محصول تولید شده است.
کنترل مواد خارجی در محموله ورودی میتواند از تولید محصول نامنطبق و هزینه دوبارهکاری جلوگیری کند.
ضایعات فقط شامل نخهای دورریختهشده نیستند. پارچه معیوب، محصول درجهدو، زمان ازدسترفته و مواد مصرفشده برای تنظیم مجدد دستگاه نیز نوعی ضایعات محسوب میشوند.
نخهایی که نقاط نازک زیاد، استحکام پایین یا تاب نامناسب دارند، هنگام عبور از مسیر ماشین بیشتر پاره میشوند.
هر پارگی ممکن است فقط چند دقیقه توقف ایجاد کند، اما اگر این اتفاق دهها بار در یک شیفت تکرار شود، بخش قابلتوجهی از زمان مفید تولید از بین میرود.
در بافندگی، پارگی نخ تار میتواند دستگاه را متوقف کند و نیازمند پیدا کردن سر نخ، گرهزدن و راهاندازی مجدد باشد. در گردبافی نیز پارگی میتواند باعث ایجاد عیب حلقه یا سوراخ در پارچه شود.
نایکنواختی نخ ممکن است باعث ایجاد خطوط، سایهروشن، تغییر تراکم یا ناصافی سطح پارچه شود.
در پارچه تاری و پودی، اختلاف کیفیت میان نخهای تار یا پود میتواند به شکل خطوط طولی یا عرضی دیده شود. در پارچههای حلقوی نیز نوسان نمره و کشش ممکن است عیوب ظاهری ایجاد کند.
بعضی از این عیوب پس از رنگرزی واضحتر میشوند و امکان اصلاح آنها محدود است.
محصول معیوب ممکن است نیازمند بازرسی مجدد، اصلاح، درجهبندی یا جداسازی باشد. هرکدام از این مراحل نیروی انسانی و زمان بیشتری مصرف میکنند.
حتی اگر محصول قابل فروش باقی بماند، ممکن است با عنوان درجهدو و قیمت پایینتر عرضه شود. بنابراین زیان فقط به دورریختن محصول محدود نیست و کاهش ارزش فروش نیز باید محاسبه شود.
پارگی مکرر، گرهزدن، حذف بخش معیوب و تنظیم مجدد ماشین باعث میشود مقدار نخ مصرفی از مقدار محصول سالم بیشتر شود.
برای ارزیابی واقعی باید مشخص شود از هر صد کیلوگرم نخ مصرفشده چه مقدار محصول درجهیک به دست آمده است. این شاخص تصویر دقیقتری از راندمان مواد اولیه ارائه میدهد.
راندمان فقط به سرعت اسمی ماشین بستگی ندارد. دستگاهی که با سرعت بالا کار میکند اما مرتب متوقف میشود، ممکن است تولید واقعی کمتری از یک دستگاه پایدار با سرعت متعادل داشته باشد.
توقفهای کوتاه و تکرارشونده معمولاً در گزارشهای روزانه کمتر دیده میشوند؛ اما مجموع آنها میتواند چند ساعت از زمان تولید را کاهش دهد.
نخ یکنواخت و مقاوم تعداد این توقفها را کم میکند و زمان مفید ماشین افزایش مییابد.
در بسیاری از خطوط، اپراتور برای جلوگیری از پارگی نخ، سرعت دستگاه را پایین میآورد. در این شرایط، ماشین از ظرفیت واقعی خود استفاده نمیکند.
استفاده از نخ مناسب اجازه میدهد دستگاه در سرعت طراحیشده یا نزدیک به آن کار کند، بدون اینکه نرخ پارگی یا ضایعات افزایش پیدا کند.
وقتی کیفیت بستههای نخ ثابت نباشد، اپراتور مجبور است کشش، تغذیه یا سرعت را مرتب تغییر دهد.
ثبات کیفیت میان بستهها و بچهای مختلف باعث میشود تنظیمات ماشین برای مدت طولانیتری ثابت بمانند و زمان تعویض سفارش کاهش پیدا کند.
نخ پرزدار یا آلوده اصطکاک بیشتری در راهنماها، سوزنها، رولرها و شانه ایجاد میکند. این مسئله ممکن است عمر قطعات مصرفی را کاهش دهد.
نخ یکنواخت و تمیز فشار کمتری به مسیر عبور وارد میکند و نیاز به تمیزکاری و تعویض قطعات را کاهش میدهد.
معیارهای کیفیت نخ باید متناسب با کاربرد آن بررسی شوند. یک مشخصات واحد برای تمام صنایع و محصولات مناسب نیست.
در ریسندگی، کیفیت مواد اولیه و ثبات فرایند مستقیماً روی یکنواختی، پرزینگی و استحکام نخ اثر میگذارند.
تنظیم نامناسب کشش، کیفیت ضعیف فتیله، فرسودگی رولرها یا تغییرات زیاد در مواد اولیه میتوانند عیبهای نخ را افزایش دهند.
کنترل کیفیت در انتهای ریسندگی باید شامل نمره، تاب، استحکام، نایکنواختی و پرزینگی باشد.
نخ تار در طول بافندگی تحت کشش و سایش بیشتری قرار دارد و باید استحکام و مقاومت مناسب داشته باشد.
پرزینگی زیاد یا نقاط ضخیم میتوانند در شانه و ورد گیر کنند. برای بعضی نخهای تار، آهارزنی مناسب نیز به کاهش پارگی کمک میکند.
نخ پود ممکن است فشار کششی کمتری داشته باشد، اما یکنواختی آن برای ظاهر و وزن پارچه اهمیت زیادی دارد.
در ماشینهای گردبافی، نخ باید با سرعت و کشش یکنواخت وارد سیستم تغذیه شود.
وجود گره بزرگ، پرز زیاد یا تغییر نمره میتواند عملکرد سوزن و سینکر را مختل کند. همچنین اختلاف کیفیت میان بستهها ممکن است به صورت خطوط یا تغییرات ظاهری در پارچه دیده شود.
در تولید فرش، استحکام، حجم، تاب، رنگ و مقاومت سایشی اهمیت زیادی دارند.
نخ فرشی باید با نوع ماشین، تراکم بافت و کاربرد محصول سازگار باشد. نخی که برای فرش پرتردد استفاده میشود باید در برابر سایش و خوابیدگی مقاومت مناسبی داشته باشد.
ثبات رنگ و یکنواختی حجم نیز برای جلوگیری از اختلاف ظاهری در سطح فرش ضروری است.
در نخ فانتزی، تغییرات ضخامت یا بافت همیشه نشانه ضعف کیفیت نیستند. این تغییرات ممکن است بهصورت هدفمند برای ایجاد جلوه ظاهری تولید شده باشند.
بااینحال، فاصله و اندازه این جلوهها باید کنترلشده و تکرارپذیر باشند. نخ فانتزی نامنظم میتواند در ماشین گیر کند یا طرح نهایی را از حالت برنامهریزیشده خارج کند.
کنترل ظاهری بهتنهایی برای پذیرش یک محموله کافی نیست. بخشی از عیوب فقط با آزمونهای فنی قابل شناسایی هستند.
در این آزمون، جرم مقدار مشخصی از نخ اندازهگیری و نمره واقعی محاسبه میشود.
نتیجه باید با مشخصات سفارش مقایسه شود. بهتر است نمونهها از چند بسته مختلف انتخاب شوند تا تغییرات میان بستهها نیز مشخص شود.
آزمون کشش میزان نیروی لازم برای شکستن نخ و درصد افزایش طول آن را نشان میدهد.
فقط میانگین استحکام کافی نیست. پراکندگی نتایج نیز اهمیت دارد؛ زیرا چند نقطه بسیار ضعیف میتوانند باعث پارگیهای مکرر شوند.
با دستگاه یکنواختیسنج میتوان CV%، U%، نقاط نازک، نقاط ضخیم و نپ را اندازهگیری کرد.
این شاخصها برای مقایسه محمولهها، تأمینکنندگان و بچهای مختلف مفید هستند.
پرزینگی زیاد میتواند عملکرد ماشین و ظاهر محصول را تغییر دهد.
در بعضی کاربردها مقدار مشخصی پرز قابلقبول است، اما در ماشینهای پرسرعت یا پارچههای ظریف باید کنترل دقیقتری انجام شود.
تعداد تاب در واحد طول و جهت آن با مشخصات سفارش مقایسه میشود.
اختلاف در تاب میتواند استحکام، حجم، انعطاف و ظاهر نخ را تغییر دهد.
در نخ رنگی باید اختلاف رنگ میان بستهها و بچهای مختلف بررسی شود.
اختلاف جزئی که روی بسته قابلتشخیص نیست، ممکن است پس از بافت به شکل خطوط یا سایهروشن دیده شود.
یکی از اشتباهات رایج این است که کیفیت فقط براساس میانگین نتایج آزمایش ارزیابی شود.
ممکن است میانگین استحکام یک محموله مناسب باشد، اما پراکندگی زیاد باعث شود تعدادی از بخشهای نخ مقاومت بسیار پایینی داشته باشند.
همچنین ممکن است میانگین نمره قابلقبول باشد، اما اختلاف میان بستهها یا تغییرات کوتاهمدت نخ بالا باشد.
برای تصمیمگیری بهتر باید این موارد در کنار هم بررسی شوند:
برخی علائم میتوانند نشان دهند که مشکل تولید به کیفیت نخ مربوط است:
در صورت مشاهده این علائم، نباید بلافاصله دستگاه یا اپراتور مقصر شناخته شوند. مشخصات نخ و شرایط محموله جدید نیز باید بررسی شوند.
خرید نخ با عنوانهای کلی مانند «نخ مناسب بافندگی» کافی نیست. مشخصات فنی باید قابلاندازهگیری باشند.
در سفارش خرید میتوان حدود قابلقبول این موارد را تعیین کرد:
این مشخصات باید براساس محصول نهایی تعیین شوند. نخ مناسب پوشاک، فرش، پارچه مبلی یا منسوج صنعتی الزامات یکسانی ندارد.
قیمت هر کیلوگرم نخ یکی از معیارهای خرید است، اما نباید تنها معیار باشد.
تأمینکننده مناسب باید بتواند کیفیت ثابتی میان محمولهها ارائه دهد و مشخصات فنی محصول را مستند کند.
هنگام همکاری با یک مجموعه فعال در حوزه بازرگانی نخ بهتر است موارد زیر بررسی شوند:
در شروع همکاری، سفارش محدود یا نمونه در خط واقعی آزمایش شود. نتیجه آزمایشگاه بهتنهایی نمیتواند تمام رفتار نخ در ماشین را پیشبینی کند.
برای آشنایی با محصولات، حوزه فعالیت و خدمات مجموعه نیکان نساج میتوانید صفحه اصلی این مجموعه را بررسی کنید:
محموله نخ نباید بدون بررسی وارد تولید اصلی شود. یک برنامه کنترل ورودی منظم میتواند از مصرف نخ نامنطبق جلوگیری کند.
نمونهها فقط از بستههای بالایی یا ابتدای بار انتخاب نشوند. بهتر است از بخشهای مختلف محموله نمونهبرداری شود.
نمره، ترکیب الیاف، وزن، کد بچ، تاریخ تولید و مشخصات سفارش با مدارک خرید تطبیق داده شوند.
پیش از مصرف گسترده میتوان ظاهر، نمره، استحکام، رطوبت، تاب و آلودگی را بررسی کرد.
اگر نتایج اولیه نامطمئن هستند، محموله تا زمان تأیید نباید با موجودی سالم مخلوط شود.
کیفیت نخ پس از تحویل نیز ممکن است در اثر انبارداری نامناسب تغییر کند.
نخهای نساجی میتوانند از محیط رطوبت جذب کنند یا رطوبت خود را از دست بدهند. این تغییرات ممکن است وزن، انعطاف و رفتار نخ در ماشین را تغییر دهند.
شرایط انبار باید تا حد امکان ثابت باشد و نخ پیش از مصرف با شرایط سالن تولید سازگار شود.
نخ باید از روغن، گردوغبار، رطوبت، نور مستقیم و مواد شیمیایی محافظت شود.
بستههای بازشده بهتر است پوشانده شوند تا سطح آنها آلوده نشود.
فشار زیاد روی بستهها ممکن است شکل بوبین یا مخروط را تغییر دهد و بازشدن نخ را مختل کند.
بستهها نباید بهگونهای چیده شوند که لبه یا سطح آنها آسیب ببیند.
سیستم اولین ورودی، اولین خروجی به جلوگیری از ماندگاری طولانی نخ در انبار کمک میکند.
همچنین شماره بچها باید جدا و قابلشناسایی باقی بمانند.
حتی نخ مناسب نیز در صورت تنظیم نادرست ماشین میتواند عملکرد ضعیفی داشته باشد.
کشش بیشازحد باعث افزایش پارگی میشود. کشش کم نیز ممکن است تشکیل بافت را مختل کند یا عیب ظاهری ایجاد کند.
بعد از تغییر نوع نخ، نمره یا تأمینکننده، کشش دوباره بررسی شود.
سرعت مناسب باید براساس استحکام، یکنواختی، پرزینگی و کاربرد نخ تعیین شود.
افزایش سرعت تا زمانی اقتصادی است که ضایعات و توقفها افزایش پیدا نکنند.
راهنماهای خشن، ترکخورده یا آلوده میتوانند نخ سالم را آسیبپذیر کنند.
مسیر نخ باید تمیز، همراستا و بدون لبه تیز باشد.
فرم بوبین، تراکم پیچش و وضعیت سطح بسته بر بازشدن روان نخ اثر دارند.
بازشدن نامنظم میتواند باعث نوسان کشش و توقف شود.
تغییر بچ یکی از نقاط حساس تولید است. دو محموله با مشخصات اسمی یکسان ممکن است از نظر رنگ، استحکام یا پرزینگی تفاوت داشته باشند.
بهتر است نخ دو بچ بدون برنامه و کنترل با یکدیگر مخلوط نشود. هنگام تعویض بچ، شرایط زیر ثبت شوند:
این اطلاعات در صورت بروز مشکل به شناسایی علت کمک میکنند.
اطلاعات آزمایشگاه زمانی ارزشمند هستند که با عملکرد واقعی خط مقایسه شوند.
برای هر بچ نخ میتوان این موارد را ثبت کرد:
با این کار مشخص میشود کدام ویژگی نخ بیشترین ارتباط را با افت راندمان دارد.
ممکن است دو محموله قیمت یکسانی داشته باشند، اما یکی به دلیل توقف کمتر، هزینه نهایی پایینتری ایجاد کند.
برای ارزیابی نتیجه اقدامات اصلاحی میتوان از شاخصهای زیر استفاده کرد:
مقدار ضایعات نسبت به کل مواد مصرفی یا تولید محاسبه شود.
تعداد پارگیها در هر ساعت، شیفت، دستگاه یا مقدار مشخص تولید ثبت شود.
زمان واقعی تولید نسبت به زمان برنامهریزیشده مقایسه شود.
بهجای حجم کل تولید، مقدار محصول قابلفروش و درجهیک مبنای مقایسه باشد.
قیمت خرید نخ، ضایعات، توقف و دوبارهکاری در محاسبه لحاظ شوند.
نخ باکیفیتتر ممکن است قیمت خرید بالاتری داشته باشد، اما میتواند در بخشهای دیگر صرفهجویی ایجاد کند:
برای تصمیمگیری باید مجموع این عوامل بررسی شود، نه فقط اختلاف قیمت خرید.
مهمترین اشتباهاتی که میتوانند ضایعات را افزایش دهند عبارتاند از:
پیش از خرید یا مصرف نخ این موارد بررسی شوند:
کیفیت نخ فقط یک موضوع آزمایشگاهی نیست؛ بلکه یکی از عوامل اصلی کنترل ضایعات، سرعت ماشین و هزینه تولید است.
نخ یکنواخت، مقاوم و متناسب با کاربرد میتواند تعداد پارگیها را کاهش دهد، سرعت پایدار ماشین را افزایش دهد و درصد محصول درجهیک را بیشتر کند.
برای رسیدن به این نتیجه، مشخصات فنی باید براساس محصول نهایی تعریف شوند، تأمینکنندگان فقط براساس قیمت ارزیابی نشوند و هر محموله پیش از ورود به تولید کنترل شود.
شرایط انبارداری، تنظیمات ماشین، مدیریت تغییر بچ و ثبت دادههای خط نیز بهاندازه کیفیت اولیه نخ اهمیت دارند.
در محصولاتی مانند نخ فانتزی و نخ فرشی، معیارهای کیفیت باید با کاربرد خاص آنها هماهنگ باشند. تغییر ظاهری کنترلشده در نخ فانتزی میتواند بخشی از طراحی باشد، درحالیکه برای نخ فرشی، استحکام، حجم و مقاومت سایشی اهمیت بیشتری دارند.
در نهایت، نخ باکیفیت هزینه اضافی نیست؛ بلکه ابزاری برای کاهش هزینه پنهان تولید و افزایش بهرهوری کارخانه است.
در انتخاب نخ فانتزی نیکان نساج باید علاوه بر جلوه ظاهری، یکنواختی تکرار طرح، ثبات ضخامت، کیفیت تاب و سازگاری نخ با سرعت و سیستم تغذیه ماشین نیز بررسی شود؛ زیرا نامنظمی کنترلنشده میتواند باعث توقف دستگاه یا ایجاد اختلاف در ظاهر پارچه شود.
نخ یکنواخت و مقاوم تعداد پارگیها و توقفها را کاهش میدهد و امکان کارکرد پایدار ماشین در سرعت مناسب را فراهم میکند.
یک شاخص بهتنهایی کافی نیست. نمره، استحکام، ازدیاد طول، یکنواختی، تاب، پرزینگی و آلودگی باید در کنار هم بررسی شوند.
نخ ارزان اگر باعث پارگی، ضایعات، افت سرعت یا دوبارهکاری شود، هزینه نهایی محصول سالم را افزایش میدهد.
نایکنواختی میتواند باعث خطوط ظاهری، تغییر تراکم، ناصافی سطح و اختلاف وزن یا رنگ پارچه شود.
خیر. استحکام و کشسانی باید متناسب با ماشین و کاربرد نهایی باشند. نخ بسیار سفت یا شکننده نیز ممکن است مشکل ایجاد کند.
جلوههای ظاهری نخ فانتزی ممکن است عمدی باشند، اما اندازه، فاصله و تکرار آنها باید کنترلشده و ثابت باقی بمانند.
استحکام، حجم مناسب، مقاومت سایشی، ثبات رنگ، تاب کنترلشده و سازگاری با ماشین فرشبافی از معیارهای اصلی هستند.
ثبات کیفیت، امکان ردیابی بچ، نتایج آزمایش، زمان تحویل، پشتیبانی فنی و عملکرد نمونه در خط واقعی باید بررسی شوند.
بله. دما، رطوبت، آلودگی، فشار روی بستهها و ماندگاری طولانی میتوانند رفتار نخ در تولید را تغییر دهند.
نرخ پارگی، ضایعات، سرعت ماشین، توقفها و مقدار محصول درجهیک قبل و بعد از مصرف نخ جدید مقایسه شوند.
اگر بخواهیم فقط یک شاخص را برای ارزیابی کیفیت نخ بررسی کنیم، مهمترین مورد کدام است یا باید همه پارامترها با هم سنجیده شوند؟
در عمل نمیتوان کیفیت نخ را با یک شاخص قضاوت کرد. ممکن است نخی استحکام بالایی داشته باشد اما به دلیل نایکنواختی یا پرزینگی زیاد، باعث توقف مکرر ماشین شود. ارزیابی دقیق معمولاً بر اساس مجموعهای از شاخصها مانند یکنواختی، استحکام، ازدیاد طول، تاب، پرزینگی و نمره نخ انجام میشود تا عملکرد واقعی آن در خط تولید مشخص شود.